Waarom vakanties een positief effect op je kind hebben

Nog 1,5 week en dan is het zomervakantie! Voor ouders en kinderen is dit dé tijd waarin ze samen van hun vrije tijd kunnen genieten. Een kans om te ontspannen en niet aan school en huiswerk te denken, een kans om vaardigheden en levenslessen te leren die op school niet aan bod komen. Even uit de routine stappen. De meeste gezinnen zullen op vakantie gaan en een ander land of in ieder geval een andere omgeving verkennen (dit laatste kan ook heel goed tijdens een staycation). HomeToGo, een onafhankelijke vergelijkingssite van vakantiehuisjes, heeft zowel ouders als experts gevraagd naar het effect van vakantie op kinderen.
Ik vond het een interessant onderzoek en deel graag de uitkomsten met jullie. Na het lezen ben ik blij dat we in september een lang weekend weg voor de boeg hebben en neig ik er toch naar in de zomer toch ook iets te boeken. Al is het maar even. Op vakantie gaan blijkt namelijk goed voor de hersenontwikkeling  💡 .

Tijdens een vakantie zoek je naar middelen om je te vermaken en experimenteer je met plezier en sociale omgangsvormen. Hoe maak ik op vakantie vriendjes? Kinderen die op vakantie zijn, hebben de mogelijkheid om de omgeving te verkennen en nieuwe plekken te ontdekken. Als kinderen, net als volwassenen, zich ontspannen en genieten, komen er opioïden, oxytocine en dopamine vrij. Deze neurotransmitters helpen om ons beter te voelen en het stressniveau te verlagen.

Ontdekken en spelen, zo leren kinderen leren zo over sociale verbindingen en het leven. Als dit gevoel goed ontwikkeld wordt, kan dat een positieve invloed hebben op sociale relaties en het werkleven later. Deze circuits zijn net als spieren, hoe meer je ze gebruikt, hoe groter ze worden. Deze ontwikkeling heeft een grote invloed op de vorming van de persoonlijkheid van een kind. Op vakantie kunnen ze dit perfect oefenen. Dit betekent een sterke ontwikkeling in de frontale kwab, waar het beoordelingsvermogen, probleem oplossend vermogen, planningsvaardigheden en de impulsbeheersing geregeld wordt.

Dat een nieuwe omgeving stimuleert om op ontdekkingstocht te gaan wist ik wel. Volgens mij rent elk kind na het openen van de deur als een bezetene door het vakantiehuisje om alle deuren open te trekken, toch? Maar ik had geen idee dat vakanties nog zoveel meer positieve effecten hadden.
 op de camping

Hoger IQ door je vakantie?

De andere omgeving tijdens een vakantie stimuleert dus de activiteit van de frontale kwab. Dat heeft volgens het onderzoek dan weer effect op functies als:

  • stressregulatie
  • aandacht en concentratie
  • planningsvermogen
  • leervermogen

Op vakantie gaan heeft daarnaast een positieve invloed op de mentale en fysieke gezondheid van kinderen. En dit staat weer in verband met een verhoogd IQ bij kinderen. Al kun je het ook omdraaien, ouders van hoogbegaafden weten donders goed dat ze een gezelliger kind hebben als deze steeds weer gestimuleerd en uitgedaagd wordt. En op vakantie gaan is ook een vorm van stimulans. Maar ook tijdens een staycation kun je mijns inziens heel goed in dit soort prikkels voorzien, als je geen budget hebt om echt weg te gaan. Je zult het dan alleen wat creatiever moeten aanpakken om de bekende en vertrouwde omgeving in een nieuw daglicht te stellen. En ook in je eigen buurt kun je via een fiets- of wandeltocht met picknick tussendoor, low budget toch plaatsen ontdekken die je misschien niet eerder (met je kind) had bezocht. En als niet het budget maar je eigen vrije dagen het probleem zijn, is een zomerkamp misschien een leuke oplossing?

De natuur in voor concentratie

Of kinderen met of zonder hun ouders op vakantie gaan, een plek in of dichtbij de natuur is een goed idee. Tijd doorbrengen in de natuur blijkt een sterke invloed op de ontwikkeling van kinderen te hebben. Onderzoek van de universiteit van Melbourne laat zien dat aandacht en concentratie bij kinderen toeneemt na slechts 20 minuten in de natuur. Omringd zijn door bomen, water, bergen en open lucht verlaagt de bloeddruk, vermindert stress en heeft een positief effect op kinderen met bijvoorbeeld ADHD. Mijn eigen kinderen beelden zich graag in dat ze elfjes zijn en met dieren kunnen praten, in de natuur kunnen ze dat spel natuurlijk heel goed uitvoeren!

Horizon verbreden en geluksgevoel

Tijdens de vakantie komen kinderen in situaties terecht die niet in het dagelijks leven voorkomen. Nieuwe ervaringen en veranderingen in de omgeving stimuleren de creativiteit van een kind en zorgt ervoor dat hij of zij leert om gebeurtenissen met een nieuw perspectief te bekijken. Op vakantie gaan is een manier om de horizon van kinderen te verbreden. Een onderzoek van de universiteit van Indiana (Verenigde Staten) suggereert dat zelfs de gedachte aan een verre bestemming de creativiteit kan stimuleren. Goed nieuws voor de staycation vierders dus, plaatjes knippen uit reisgidsen en collages maken is ook een leuke vakantie activiteit: lekker samen wegdromen van de mooiste bestemmingen.

Op vakantie gaan verhoogt ook het geluksgevoel, zegt het onderzoek. Het meeste plezier ligt in de voorpret; het plannen van een welverdiende vakantie en de spanning van het reizen. Zelf vind ik de voorpret ook altijd het leukst. Misschien dat ik daarom nog niets geboekt heb? Dan liggen alle opties nog open…

Quality time

De dagelijkse sleur, routine en verplichtingen van school en werk zijn niet bevorderlijk voor de band tussen ouders en kinderen. De vakantiedagen zijn perfect voor het herstellen van de band tussen ouder en kind. Even wat quality time samen doorbrengen doet goed. Elke ochtend en avond “heuen” om mijn kinderen op tijd uit en in bed te krijgen vanwege school zorgt ook hier voor behoorlijk wat stress inderdaad. Fijn als dit even niet hoeft, hoewel ik ook bezig ben met een leuk experiment om creatieve manieren van je kinderen wekken te ontdekken. Maar goed, familievakanties hebben een positief effect op de ontwikkeling van kinderen. Op een vrije dag heeft papa of mama onverdeelde aandacht en eindelijk tijd om zich te richten op het kind. (Behalve als mama 7 dagen per week blogt, uiteraard. Al krijgen ze heus meer aandacht in de vakantie.)

De vakantiedagen zijn vooral geschikt voor spelletjes en nieuwe activiteiten. Meer aandacht van ouders versterkt het gevoel van eigenwaarde van het kind. Interesse en aanwezigheid zijn twee belangrijke factoren die bijdragen aan het groeiproces van op jonge leeftijd, van adolescentie naar volwassenheid. Tijdens een vakantie nemen kinderen ook gedragspatronen van hun vader en moeder over.

Vakantie is een goed moment voor ouders om te leren over hun sterke en zwakke punten in de opvoeding en aanpak van hun kinderen. Je hebt dan nu eenmaal iets meer geduld en wordt de hele dag met de gevolgen van je eigen opvoeding geconfronteerd. Het onderzoek metldt dat dit zorgt voor beter begrip en een betere communicatie en dat is weer een waardevol hulpmiddel voor toekomstige beslissingen. Familievakanties zijn niet alleen waardevol op het moment zelf, maar worden ook aangename herinneringen en die versterken de familieband.

infographic Het-effect-van-vakantie-op-kinderenVoorpret voor de vakantie

 Een van de leukste dingen aan vakantie is de voorpret. Om kinderen enthousiast te maken, kreeg ik onlangs leuke tips van jullie waarvan ik er een aantal al heb uitgevoerd:
  • de kinderen hun leukste vakantiedag laten verzinnen van opstaan tot bedtijd en alles opschrijven
  • een vakantieplanning maken voor op de koelkast, zodat ze precies weten wat we wanneer gaan doen en hier naar uit kunnen kijken
  • daarop plan je uitstapjes en activiteiten
  • eventueel kun je ook de dagen aftellen tot het begin van de vakantie
  • als je naar het buitenland gaat wat woordjes of zinnetjes aanleren
  • informatie zoeken over je bestemming
Ook koop ik meestal bij Action of Zeeman wat kleine cadeautjes voor de zomervakantie. Dan hebben ze (op reis of thuis) iets nieuws te doen. Vakantiedoeboeken / puzzelboeken waren hier vorig jaar een hit.

Gaat iedereen wel op vakantie?

Ik stipte de staycation optie al een paar keer aan in dit artikel, want stel dat wij toch thuisblijven dan zijn we niet de enigen. Bijna een half miljoen kinderen onder de 6 jaar uit Nederland gaat niet op korte trips en 193.000 kinderen gaan niet op lange vakanties. Het gaat dus niet om een handjevol kinderen maar honderdduizenden. Er zijn elk jaar veel kinderen die niet op korte of op lange trips gaan, maar uit de onderzoeksgegevens kan HometoGo niet aflezen of de kinderen die niet op korte vakanties, wel op een lange vakantie gaan of andersom.

Iets meer dan de helft van de Nederlandse kinderen gaat dus niet op korte vakanties. Het lijkt erop dat maar één vijfde van de kinderen niet op een lange vakantie gaat. De gewoonte om in de zomervakantie weg te gaan zit er goed in zit bij Nederlanders. Het kan zijn dat de lesvrije omstandigheden van de kids ideaal zijn of simpelweg dat de verleiding om tijd in de zon en wellicht op het strand door te brengen te groot is. De uitgebreide achtergrondinformatie en bronnen van dit onderzoek, kun je hier nalezen.

Ik vond het in ieder geval interessante informatie! Werpt voor mij een nieuw licht op het fenomeen vakantie. Voor jullie ook?
Uitgelichte afbeelding: Shutterstock

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.